[STEAMPUNK] Từ thuật ngữ đến thế giới riêng

Nếu đã biết đến Harry Potter hẳn phải cảm hơn J.K.Rowling đã mang chúng ta đến với Potter, đến với giới phù thủy. Thế nhưng J.K.Rowling không sáng tạo ra thuật ngữ ‘thế giới phù thủy’ mà nó xuất hiện trước đó nữa, rất rất sớm trước đó nữa.

Cũng giống như Marvel mà chúng ta hay gọi tổng thể dài dòng là: Vũ trụ điện ảnh Marvel. Là gì? Nó là thuật ngữ để gọi những bộ phim mà trong đó rất nhiều thế giới gắn kết với nhau thành một vũ trụ. Thế thì sao? Liên quan gì đến STEAMPUNK?

Thuật ngữ Steampunk:

Xuất hiện: Năm 1980

Bởi: K.W.Jetter

Okay, click vào từng hình để nghiên cứu nhá :v

Được tham khảo từ nhiều nguồn:
– Wikipedia
– Lettersofnote
Đánh giá là của cá nhân, hình ảnh lấy được trên pinterest. Vui lòng không copy không credit.

5488347370_e606a43ffe_o

THE BIRTH OF STEAMPUNK – Sự ra đời của Steampunk

Hãy tìm hiểu về người đầu tiên mang thuật ngữ Steampunk đến với chúng ta, K.W.Jeter – Kevin Wayne Jeter (Sinh 26 tháng 3 năm 1950).

Cũng như bao tác giả khác, K.W.Jeter (gọi tắt mà Ông J cho nó tiện) cũng gặp rất nhiều khó khăn với việc đưa tác phẩm mình xuất bản

Quyển sách đầu tiên của Ông J là Dr.Adder theo phong cách Cyberpunk. Okay, tớ sẽ giải thích luôn thể phong cách này thông qua những lời giải thích đơn giản về Dr.Adder (quyển sách).

Dr.Adder là tiểu thuyết khoa học viết về Hoa Kỳ (Mỹ) bị tan rã và biến đổi thành những ốc đảo được điều hành bởi các lãnh chúa hoặc đơn vị kiểm soát – họ chỉ quan tâm đến máy móc và kiểm soát công nghệ. Dr.Adder là một tiến sĩ, bác sĩ, ông đã thay đổi bộ phận sinh dục của một bệnh nhân của mình và cho rằng đó là kết-hợp-thời-thế. Okay, vậy Cyberpunk theo hơi hướng hiện đại là trí tuệ nhân tạo (Robo Cops các thứ) nhưng xuất phát điểm chính là phong cách như Ông J nói đến, các bộ phận trên cơ thể người thành máy móc.

Okay, tiếp tục, năm 1972 thì Ông J đã hoàn thành xong Dr.Adder tuy nhiên Ông J mất 10 năm để xuất bản quyển sách này, một phần là vì lời góp ý của Philip K. Dick về quyển sách: “Nội dung bạo lực và tình dục khiêu khích”.

Vậy nên Mr. J của chúng ta mất những 10 năm để xuất bản nó.

Thuật ngữ STEAMPUNK xuất hiện trong một lá thứ mà Mr.Jetter gửi đến cho Tạp chí khoa học viễn tưởng Locus tháng 7 năm 1987 về việc Faren Miller viết review quyển sách của ông Infernal Devices trên tạp chí Locus. Trong thư viết rằng:

“Gửi đến Tạp chí Locus,

Gửi kèm đây là một bản sao của tiểu thuyết Đêm ở Morlock viết năm 1979, tôi rất chi là cảm ơn những lời lẽ tốt đẹp của cô Faren Miller, được xem là phần chính bằng chứng trong cuộc tranh luận lớn về “Bộ ba giả tưởng Powers/Blaylock/Jetter” (tên tác giả) được viết trong “Gonzo Historical Manner” (quyển sách về lịch sử Gonzo). Mặc dù tất nhiên tôi đã tìm thấy review của cô ấy trên tạp chí số tháng 3 của Locus và cũng khá là hãnh diện về điều đó.

Chà cá nhân mà nói thì tôi nghĩ Thời kì Victorian giả tưởng/tưởng tượng sẽ trở thành một đề tài LỚN, mà dĩ nhiên là nó sẽ phù hợp với cả Powers, Baylock và cả tôi nữa. Một thứ gì đó được xây dựng dựa trên cơ sở công nghệ của thời đại; như kiểu “steampunks,” có lẽ thế chăng… ”

Và trả lời của F.C.Miller – người chịu trách nhiệm trả lời (hoặc có quyền hạn trong Locus thời đó) đã xác định steampunk ra đời:

“[Thân cảm ơn về quyển sách! Đêm ở Morlock kết hợp với H.G.Wells (một ông tác gia nào đó), thời kì giả tưởng Vua Arthur và giả tưởng Victoria thật là lạ kì, một sự kết hợp giải trí đầy tuyệt hảo. Ít bay bổng kiểu Infernal Devices nhưng mà căn cơ rất rõ ràng. “Steampunks”? Tôi thích nó lắm. ”

Notes cho 1 số bạn cần ngắn gọn:
– Steampunk được xây dựng trên cơ sở máy móc hơi nước thời kì Victoria cho nên từ phong cách thời trang cho đến phụ kiện, chi tiết và kể cả tưởng tượng đều xuất phát từ đó. Đây là lí do tạo sao Ông Miller nói nó có căn cơ rõ ràng (để xây dựng và phát triển thêm).

– Steampunk trong văn học là một nhánh nhỏ của văn học viễn tưởng, sau này một cộng đồng xây dựng Steampunk trở thành một nền văn hóa tách biệt. Họ cho rằng Steampunk hình thành không có gì là lạ cả, dần dần phong cách văn học viễn tưởng Steampunk và Cyberpunk không còn là một nhánh nhỏ trong văn học viễn tưởng nữa, vì nó lớn í mà.

corset

Phong cách thời trang Steampunk được xây dựng dựa trên phong cách thời đại Victoria (nước Anh) vậy nên nó rất cổ điển.

Như trong hình, các loại corset (thường) có màu da, đồng đỏ hoặc các chi tiết bằng đồng. Da thuộc trở nên được chuộng hơn rất nhiều, đây là cơ sở để xây dựng phong cách thời trang trước lẫn sau này của Steampunk.

Ai cũng biết thời nào cũng có tiêu chuẩn, và tiêu chuẩn thời kì Victoria chính là corset (áo nịt ngực) như bra bây giờ vậy đó.

Tuy nhiên, tiêu chuẩn thời bấy giờ là vòng 2 càng nhỏ càng đẹp, cho nên corset cũng đi kèm với một loạt dây dợ ở phía sau.

Trên hình là armored corset, khác với corset thường là có tay. Dành cho những nàng thích vận động mà không muốn bị tuột các thứ, nhưng vẫn đẩy và tôn vòng 1, giảm vòng 2, nói chung là tiện lợi hơn rất nhiều.

Mặc dù là Steampunk nhưng cơ sở vẫn là thời kì Victoria, vậy nên nếu không có corset thì không thể gọi đó là Steampunk (cái này cứng nhắc nhưng mà quy luật nó thế)

Một vài quy luật khác:
– Bánh răng (sẽ nói sau)
– Da, đồng

Steampunk engine house.jpg

Như đã nói ở trên hoặc giải thích của Mr. Jetter về Steampunk và giả tưởng Victoria, nói cho đáng ra thì Thời kì Victoria, xây dựng nó thật huyền ảo, khác lạ lên đó chính là tiền đề cho Steampunk bấy giờ.

Cá nhân mình cho rằng (cá nhân nhé), công nghệ hơi nước xuất hiện, máy móc hơi nước abc các thứ thì con người cũng sẽ càng tưởng tượng xa hơn. Ví dụ như hiện tại có thể đi lên mặt trăng, chúng ta sẽ nghĩ đến cả thiên hà, rồi ngoài hành tinh các thứ.

Ở đây, Jetter cũng vậy, ông ấy xây dựng một Thế giới Steampunk trong tiểu thuyết của mình, Steampunk khác với Cyberpunk là nó nhấn mạnh vào sự phát triển của máy móc công nghệ.

Hiểu đơn giản là, chúng ta ăn mặc như nước Anh thời kì Victoria và đi tàu bay bằng hơi nước, rồi du hành vũ trụ cũng thế, có thể khinh khí cầu chạy bằng hơi nước và ai mà biết được, nếu đã là thế giới xây dựng trên cơ sở đó thì bạn muốn nghĩ gì cũng được.

Như kiểu bây giờ nghĩ có upsidedown world (thế giới đảo ngược, thế giới phản chiếu), người ngoài hành tinh. Thì thế giới được xây dựng trên Steampunk cũng vậy, cơ sở là đó, thỏa sức sáng tạo.

 

Shanna-jones-photography-yatzer-truth-coffee-shop-cape-town-11_(1)
Truth 

Truth Coffee, a steampunk café in Cape Town

 

Truth Coffee, a steampunk café in Cape Town – Hình ảnh thuộc về Photographer Shanna Jones chụp một quán cà phê ở Cape Town có phong cách Steampunk.

Thực ra Steampunk nó không phải là cái gì quá xa vời, nó được xây dựng bởi một căn cơ tốt như Ông Miller nói, vậy nên chỉ cần thỏa sức sáng tạo dựa trên đó là được.

steampunk gatged

Nhiều người cho rằng Steampunk phải đi kèm với kính, cá nhân mình cho rằng thời trang thời kì Victorua đúng là có kính trên mũ, như kiểu đi máy bay đeo kính thời đó. Tuy nhiên thời trang mà, nó luôn biến đổi.

Cá nhân mình cho rằng, Steampunk từ một thuật ngữ, một thế giới nho nhỏ biến thành một thế giới ngoài đời thực và có người đi theo nó, ăn mặc theo nó thì nó cũng sẽ phát triển và biến đổi. Phong cách thời trang cũng thế, những cái bất di bất dịch của Steampunk là màu sắc, là cổ điển, là bánh răng đủ loại, là máy móc trần trụi phô diễn bóng bẩy, chừng đó cũng khá đủ rồi.

Thêm nữa, vì vật liệu chuyên dụng cho nên da thuộc và da được sử dụng nhiều trong các chi tiết thời trang, sổ tay cũng như phụ kiện đi kèm. Vật liệu đồng cũng được sử dụng làm vật liệu chính cho phong cách hoặc thế giới Steampunk.

Steampunk arms warmers

Trong các thiết kế thời trang, bánh răng mà không có thì không gọi là Phong cách thời trang Steampunk vậy nên okay, đây là nịt cổ hoặc vòng cổ theo phong cách steampunk.

Không có bánh răng thì không phải Steampunk – Câu này mình đọc khi đang research về Steampunk trên design.vn.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s